Phạt bán hàng xách tay, ép uống bia rượu: Hội nhập từ hoàn cảnh đặc thù

1 năm trước Nguồn: Báo Tuổi Trẻ

TTO - Một loạt các quy định về chế tài hành chính đối với các hành vi ứng xử gây bức xúc cho xã hội sẽ có hiệu lực trong thời gian tới. Đây được cho là các nỗ lực của nhà chức trách nhằm xây dựng một xã hội lành mạnh, văn minh.

Đáng nói là bên cạnh những quy tắc có thể được tìm thấy trong luật của các nước tiên tiến, như quy định chế tài đối với việc gửi tin nhắn quảng cáo mang tính quấy nhiễu, cũng có những quy tắc xử lý những vấn đề rất đặc thù của Việt Nam.

Chẳng hạn, có quy định xử phạt hành chính đối với hành vi mua bán hàng nhập khẩu dưới dạng hành lý của người nhập cảnh, được gọi nôm na là hàng xách tay. Tiếp cận quy tắc này từ góc độ người am hiểu luật của các nước tiên tiến, người ta sẽ rất ngạc nhiên và tự hỏi tại sao lại cần có một quy tắc như thế. Lý do là kiểu buôn lậu "vặt" này không tồn tại như một hiện tượng tràn lan ở các xứ sở đó.

Cũng tương tự, nếu đọc quy định chế tài đối với hành vi ép người khác uống rượu bia: trong hoàn cảnh nào mà ép nhau uống rượu bia lại trở thành tệ nạn phổ biến đến nỗi người làm luật phải ra tay can thiệp?

Xã hội đã quen thấy cảnh trả hành lý ký gửi theo các chuyến bay từ châu Âu, Mỹ, Hàn Quốc, Nhật... về Việt Nam rất đặc trưng ở sân bay: trên băng chuyền, số lượng các thùng cactông dán băng keo kín mít hoàn toàn áp đảo so với số vali đựng quần áo, vật dụng cá nhân. Hàng hóa trong các thùng được giải thích là để dùng cho sinh hoạt cá nhân, gia đình; để biếu cho bạn bè, người thân. Nhưng trên thực tế gần như toàn bộ số hàng này được đem bán cho các sạp, cửa hàng.

Theo sự gia tăng về số lượng chuyến bay giữa Việt Nam và các nước, hàng xách tay chiếm một khối lượng đáng kể trên thị trường hàng hóa. Điều đó cũng có nghĩa là Nhà nước mất một số tiền thuế không nhỏ; còn nhà sản xuất nội địa phải chịu sự cạnh tranh của đội quân xách tay hùng hậu trong một cuộc chiến không cân sức.

Mời rượu, bia bằng cách ép uống thì từ lâu đã được coi như một cách thể hiện tình thân hữu. Về phần mình, người bị ép phải uống cho cạn ly thì mới được thừa nhận là có sự tôn trọng đối với người mời; bản thân người này cũng phải đi tìm kiếm người khác để ép uống nhằm cho thấy mình cũng thân thiện, gần gũi chẳng kém. Hậu quả là các tiệc liên hoan thường có bầu không khí "quyết đấu" sôi động đến căng thẳng; nhiều người ra về khi tan cuộc với bộ dạng liêu xiêu, luộm thuộm, thậm chí chẳng nhớ nổi đường về nhà.

Rất nhiều kiểu ứng xử đặc trưng cho một xã hội có trình độ phát triển thấp về kinh tế, văn hóa đã và đang trở thành lực cản đối với sự hội nhập, sự tiến bộ, thậm chí là tác nhân gây thiệt hại vật chất to lớn cho xã hội.

Vận động các thành viên xã hội, cộng đồng quay lưng tẩy chay các hành vi xấu là một cách làm cần thiết. Nhưng trong điều kiện hành vi được thực hiện tràn lan trên diện rộng, thành một xu hướng, một thói quen thì ra quy định nhằm xử phạt bằng tiền có thể được coi là trị bệnh bằng liều thuốc mạnh.

Và như thế, có thể trong các nỗ lực thúc đẩy tiến trình hội nhập quốc tế của đất nước, có những quy định được đề ra trong luật Việt Nam mà không tìm thấy trong luật của các nước tiên tiến. Nhưng đó là quy định cần thiết nhằm điều chỉnh, uốn nắn kiểu ứng xử đặc thù, không giống ai.

TP.HCM: Từ 18-10 cấp hộ chiếu trở lại

TTO - Bắt đầu từ ngày 18-10, Phòng quản lý xuất nhập cảnh Công an TP.HCM nhận cấp hộ chiếu cho người dân tại trụ sở sau thời gian tạm ngưng do dịch bệnh.

3 giờ trước

Mở rộng đường BOT Hòa Lạc - Hòa Bình: Tỉnh muốn, bộ băn khoăn

TTO - UBND tỉnh Hòa Binh muốn mở rộng đường Hòa Lạc - Hòa Bình từ 2 lên 6 làn xe, rộng 80-110m. Còn Bộ Giao thông vận tải băn khoăn về những nội dung đề xuất chưa được pháp luật quy định.

3 giờ trước

Kiến nghị TP.HCM rà soát kỹ người chưa nhận được hỗ trợ để giải quyết thỏa đáng

TTO - Đó là đề nghị của Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM Tô Thị Bích Châu tại kỳ họp thứ 3, HĐND TP.HCM khóa X sáng 18-10.

3 giờ trước

Quốc hội rút ngắn thời gian họp để tạo điều kiện cho Chính phủ, địa phương chống dịch

TTO - Sáng 18-10, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ làm việc với Văn phòng Quốc hội và các cơ quan liên quan về việc chuẩn bị các điều kiện tổ chức kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV, dự kiến khai mạc ngày 20-10.

3 giờ trước

TP.HCM dừng tuyến liên tỉnh Đắk Lắk vì tài xế đón khách mắc COVID-19 dọc đường

TTO - Sở Giao thông vận tải TP.HCM cho biết tuyến xe khách liên tỉnh TP.HCM - Đắk Lắk phải tạm dừng sau 3 ngày hoạt động thí điểm do một nhà xe đón khách nhiễm COVID-19 dọc đường, không đảm bảo an toàn phòng dịch.

hôm qua

Thủ tướng: Các địa phương không được quy định trái với quy định của trung ương

TTO - Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh việc này khi chủ trì phiên họp trực tuyến của Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống dịch COVID-19 với các địa phương sáng 17-10.

hôm qua

Miền Trung 3 người chết và mất tích, mưa tầm tã kéo dài đến ngày mai

TTO - Dự báo mưa lớn ở các tỉnh Trung Bộ và Tây Nguyên còn kéo dài đến hết ngày 18-10, nhiều nơi đã ngập lụt cục bộ. Thủ tướng yêu cầu chủ động rà soát để tổ chức sơ tán khẩn cấp các hộ dân ở nơi ngập sâu, khu vực nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất.

hôm qua

Nước sông dâng nhanh, người dân ở Quảng Nam tất bật chạy tránh lũ

TTO - Mưa lớn kéo dài, các hồ thủy điện ở thượng nguồn cùng xả lũ khiến nước sông Vu Gia dâng nhanh, nhiều khu vực ở 'rốn lũ' huyện Đại Lộc, Quảng Nam ngập sâu trong nước lũ.

hôm qua