Nuôi cá linh, tôm càng xanh trên ruộng lúa mùa lũ

2 năm trước Nguồn: Báo Vnexpress

Đồng Tháp"Đói lũ" nhiều năm, cư dân miền Tây sông nước tìm sinh kế khác thay cho việc săn bắt sản vật mùa nước nổi.

Lúa mùa sau ba tháng xuống giống đang phát triển tốt, vượt theo nước và là môi trường sinh sống lý tưởng của tôm càng xanh. Ảnh: Ngọc Tài

Ngày cuối tháng 9, anh Bùi Trí Nhân, 27 tuổi, thành phố Hồng Ngự, Đồng Tháp, bơi xuồng đi thăm ruộng lúa kết hợp nuôi tôm càng xanh được ba tháng. Mực nước cao khoảng 7 tấc, nước lên đến đâu lúa vượt đến đó với thân, lá cứng cáp.

Vừa bơi xuồng trong ruộng lúa, anh Nhân chỉ qua ao bên cạnh, cùng thời điểm lúa xuống giống, 300.000 con tôm càng xanh cũng được thả nuôi. Sau ba tháng, con lớn to bằng ngón tay cái chiếm khoảng 10%. Cách đây mấy ngày, chúng đã được chọn để thả sang ruộng lúa. Trước khi thả vào ruộng, tôm cần loại bỏ càng để chúng tập trung phát triển thịt. Riêng số tôm nhỏ tiếp tục nuôi trong ao.

Đến cuối tháng 11 khi nước lũ rút cũng là lúc lúa trổ bông. Một tháng sau lúa chín, tôm cũng đủ kích cỡ để thu hoạch một lượt. "Sở dĩ chọn tôm càng xanh vì chúng phát triển rất tốt cùng với lúa. Trời mát tôm sẽ lên ruộng ăn trứng nước (Artemia, một loại ấu trùng mới nở), trời nắng chúng xuống mương để trú và ăn rong rêu, tảo quanh gốc rạ. Mô hình này hoàn toàn không tốn thức ăn", anh Trí Nhân chia sẻ.

Anh Nhân là một trong số những nông dân đang thí điểm nuôi tôm càng xanh và cá linh trên ruộng lúa ở vùng đầu nguồn sông Cửu Long. Dự án sinh kế mùa lũ này do Phòng Kinh tế thành phố Hồng Ngự triển khai từ tháng 6 trên diện tích 11 ha với một ao rộng một ha dùng để nuôi tôm giống và 10 ha trồng lúa.

Cùng thực hiện mô hình, ông Nguyễn Văn Tuấn, 45 tuổi, cho biết trước đây vào mùa nước nổi gia đình sống nhờ việc giăng lưới, cắm câu ếch. Mấy năm gần đây nước lũ về ít, tôm cá lại ngày một khan hiếm, việc đánh bắt đủ ăn chỉ đủ ăn. Khi được gợi ý thực hiện mô này ông đồng ý ngay.

Để chủ động trữ nước, lúc nuôi cá linh, ông Tuấn lên đê bao cao khoảng 1,5 m xung quanh thửa ruộng. Sau đó, ông tận dụng nước thải các ao cá tra xung quanh đưa vào ao, ruộng tạo nguồn trứng nước để làm thức ăn cho cá linh.

Gia đình ông Tuấn bắt tôm trong ao, lựa con lớn để thả qua ruộng lúa đã xuống giống được 3 tháng, ngày 22/9. Ảnh: Ngọc Tài

"5 triệu con cá linh giống thả xuống, chúng lớn rất nhanh mà không tốn chi phí thức ăn. Sau một tháng đã có thể thu hoạch với giá bán 130.000 đồng mỗi kg. Sản lượng thu được khoảng 1,5 tấn", ông Tuấn cho biết. Trừ đi chi phí mua con giống 3 đồng một con, tiền công và một số chi phí khác, giá thành cá linh chỉ khoảng 15.000 đồng mỗi kg, ông thu lợi hơn 170 triệu đồng.

Ông Tuấn giải thích cặn kẽ, thu hoạch cá linh xong sẽ xuống giống lúa để chuẩn bị thả tôm. Chủ ruộng cần xuống giống trước lũ khoảng 1,5 tháng (cuối tháng 6), thời gian sinh trưởng kéo dài sáu tháng tức sẽ thu hoạch sau khi lũ rút một tháng. Khi nước về có thể cho vào ruộng lúa sâu đến 1,2 m và trữ lại bằng hệ thống đê bao.

Ông Dương Phú Xuân, Trưởng Phòng Kinh tế thành phố Hồng Ngự, cho biết khi thiết kế dự án đã chủ động chọn thời điểm lúa mùa trổ bông trùng với các ruộng trong khu vực để giảm bớt thiệt hại do chim, chuột tấn công. Người dân tham gia sẽ được hỗ trợ về con giống, kỹ thuật và một số chi phí đầu tư khác.

Theo ông Xuân, thay vì làm lúa vụ ba, chỉ với một tháng nuôi cá linh nông dân đã có lợi nhuận bằng ba vụ lúa. Các nguồn thu khác như lúa, tôm sẽ giúp thu nhập của người dân tăng gấp 2-3 lần. Việc tận dụng các phụ phẩm như nước thải ao nuôi cá để tạo thức ăn cho tôm và cá linh cũng giúp giảm chi phí đầu tư và thuần tự nhiên.

Ông Lê Hà Luân, Bí thư Thành ủy Hồng Ngự, cho biết dự án hài hòa với các điều kiện cư dân xung quanh, đồng thời tạo ra thu nhập tốt. Sau khi đánh giá, tổng kết mô hình, thành phố sẽ tiến hành nhân rộng, để người dân không còn phụ thuộc việc săn bắt mùa nước nổi.

Theo ông Luân, sắp tới địa phương xây dựng làng nghề cá linh, trong đó ngoài bán cá tươi cần khai thác sâu theo hướng giá trị gia tăng như nước mắm cá linh, cá linh đóng hộp, mắm cá... Lúa mùa sau khi thu hoạch bông tận dụng phần rơm để làm nấm rơm. "Đi đôi với việc nuôi trồng cần đẩy mạnh chế biến, tận dụng phụ phẩm để gia tăng lợi nhuận. Ngoài ra, đây là mô hình thuần tự nhiên cần chú trọng xây dựng thương hiệu để có đầu ra ổn định", ông Luân nói.

Tôm càng xanh sau khi nuôi ba tháng sẽ chọn con lớn, loại bỏ càng và thả sang ruộng lúa. Ảnh: Ngọc Tài

Tiến sĩ Dương Văn Ni - chuyên gia về môi trường, Đại học Cần Thơ, cho biết một dự án sinh kế mùa lũ cần đạt được 4 mục tiêu, trước hết là tạo sinh kế cho người dân trong mùa lũ mà ít rủi ro nhất.

Ngoài ra, nước lũ khi vào đồng ruộng sẽ cung cấp phù sa giúp đất ít bạc màu. Mục tiêu thứ ba là trữ nước để chia sẻ rủi ro ngập lụt cho hạ nguồn và xả nước trong điều kiện khô hạn. Mục tiêu cuối cùng là gầy dựng đa dạng sinh học, cá trắng sinh sôi sẽ là thức ăn cho cá đen, cá đen tiếp tục là thức ăn của chim cò. Tùy vào từng điều kiện sinh thái cụ thể để ưu tiên chọn mục tiêu nào hàng đầu.

Tiến sĩ Ni nhấn mạnh để tránh mô hình sinh kế mùa lũ "chết yểu" sau khi hết tài trợ, cần thiết kế mô hình có tính tập trung vì việc quản lý nếu manh mún sẽ rất tốn công. Đồng thời mô hình không để xảy ra xung đột với các hộ xung quanh.

"Cần xây dựng chiến lược cho người dân thích ứng từ từ, ít nhất cũng 2-3 năm để người dân có sự chuẩn bị. Mô hình cần dựa vào nội lực từ bên trong của người dân chứ không phải từ sự tài trợ từ bên ngoài", tiến sĩ Ni nói.

Ông Khương Lê Bình, Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Đồng Tháp cho biết, lũ năm nay về muộn, đạt đỉnh vào giữa tháng 10, tại khu vực đầu nguồn ở mức dưới báo động 1 (tại Tân Châu 3,5 m), khu vực nội đồng Tháp Mười ở mức báo động 1 (tại Trường Xuân - Tháp Mười là 1,3 m).

Ngọc Tài

Công viên trước UBND TP HCM mang diện mạo mới

Hàng cây sứ ở Công viên tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh trước trụ sở UBND thành phố được thay bằng nhiều loại hoa, mai tứ quý... tạo cảnh quan mới cho khu vực.

1 tháng trước

Đề xuất nâng cấp cao tốc qua Ninh Bình lên 4 làn xe hoàn chỉnh

Tỉnh Ninh Bình đề xuất mở rộng đoạn cao tốc Mai Sơn - quốc lộ 45 dài 14 km với 4 làn xe hạn chế thành 4 làn hoàn chỉnh, có làn dừng khẩn cấp.

1 tháng trước

Miền Bắc sẽ mưa lạnh dịp Tết Giáp Thìn

Ngày 27-28 tháng chạp, không khí lạnh sẽ tràn đến miền Bắc, mùng 1 Tết thêm đợt tăng cường khiến trời mưa lạnh, vùng đồng bằng dao động 14-23 độ C.

2 tháng trước

Sửa miễn phí hơn nghìn xe máy cho công nhân về Tết

TP HCMNhiều doanh nghiệp, nhà máy tổ chức sửa xe, thay nhớt, phụ tùng miễn phí để công nhân về Tết an toàn.

2 tháng trước

GS Võ Tòng Xuân: Miền Tây có thể sản xuất 4 vụ lúa một năm

GS Võ Tòng Xuân nêu các tỉnh đầu nguồn sông Cửu Long với lợi thế nước ngọt quanh năm có thể làm 4 vụ lúa, song một số chuyên gia cho rằng tăng vụ ẩn chứa rủi ro.

2 tháng trước

Bến phà Gót ra đảo Cát Bà sẽ dừng hoạt động từ 1/3

UBND TP Hải Phòng vừa thống nhất dừng bến phà Gót chở khách từ đất liền ra đảo Cát Bà từ ngày 1/3 để thực hiện dự án khu công nghiệp cảng cửa ngõ quốc tế.

2 tháng trước

Khuyến cáo chủ xe đăng kiểm trước hạn

Cục Đăng kiểm Việt Nam khuyến cáo chủ phương tiện tận dụng thời điểm tháng hai và tháng ba đi đăng kiểm sớm trước thời hạn để tránh ùn tắc tại các thành phố lớn.

2 tháng trước

Đà Nẵng khánh thành 3 dự án giao thông gần 2.500 tỷ đồng

Ba dự án giao thông trọng điểm của thành phố đều nằm ở phía Tây, giúp kết nối hệ thống giao thông, cứu hộ cứu nạn, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

2 tháng trước