Mỏ vàng Bồng Miêu: sẽ đóng hay mở?

10 tháng trước Nguồn: Báo Tuổi Trẻ

TTO - Đơn vị khai thác mỏ vàng Bồng Miêu (Quảng Nam) từng tuyên bố phá sản, để lại món nợ lớn và nhiều hệ lụy. Việc đóng cửa mỏ vàng này mấy năm qua vẫn chưa xong, vì sao tỉnh lại đề xuất thăm dò mở cửa lại mỏ vàng này?

Mỏ vàng Bồng Miêu: sẽ đóng hay mở? - Ảnh 1.

Bốn năm qua mỏ vàng Bồng Miêu vẫn chưa đóng cửa, nạn khai thác vàng vẫn tiếp diễn lâu nay - Ảnh: L.T.

Tỉnh Quảng Nam phải chi tiền tỉ để thực hiện đề án đóng cửa mỏ vàng Bồng Miêu. Nhưng mới đây, tỉnh này lại đề nghị cho phép lựa chọn nhà đầu tư mới để thực hiện việc thăm dò, đánh giá trữ lượng còn lại, làm cơ sở cấp phép khai thác.

4 năm chưa đóng cửa mỏ vàng

Năm 1992, Công ty TNHH khai thác vàng Bồng Miêu (thuộc Tập đoàn Besra) được cấp phép khai thác khoáng sản vàng gốc tại khu vực mỏ vàng Bồng Miêu (xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh, Quảng Nam). 

Năm 2016, hết hạn giấy phép khai thác vàng. Năm 2018, TAND tỉnh Quảng Nam đã ban hành quyết định mở thủ tục phá sản đối với công ty này. 

Tỉnh này cũng đã trình Bộ Tài nguyên - môi trường (TN-MT) phê duyệt đề án đóng cửa mỏ, bố trí từ ngân sách tỉnh số tiền 12,6 tỉ đồng cùng với số tiền ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường do công ty trên đã nộp hơn 6,4 tỉ đồng để thực hiện đề án. Tuy nhiên 4 năm qua, từ khi doanh nghiệp hết hạn khai thác, mỏ vàng này vẫn chưa đóng cửa.

Ông Nguyễn Thế Vinh, chủ tịch UBND xã Tam Lãnh, cho biết việc chậm đóng cửa mỏ vàng này đã dẫn đến nhiều hệ lụy cho địa phương. Nhiều người lén lút vào hầm lò ở mỏ này để khai thác vàng trái phép, chính quyền địa phương liên tục phải đưa lực lượng truy quét. 

Môi trường khu vực này chưa được phục hồi, những hồ, đập còn tồn lại lượng nước thải, quặng thải, khi có mưa lớn tràn ra ngoài môi trường gây ô nhiễm, ảnh hưởng đến cuộc sống người dân. 

"Lo lắng nhất là tình trạng làm vàng trái phép ở hầm lò cũ, khi trời mưa lớn dễ dẫn đến sập hầm, sạt lở gây chết người. Bốn năm nay, chúng tôi cứ cử lực lượng truy quét, rồi công an túc trực nhưng nạn "vàng tặc" vẫn còn diễn ra. Thực sự địa phương đã quá mỏi mệt, chúng tôi trông cho đóng cửa mỏ càng sớm càng tốt" - ông Vinh nói.

Kế hoạch đóng cửa mỏ vàng Bồng Miêu đã được bộ phê duyệt, đã chọn nhà thầu thi công đề án dự kiến hoàn thành trong năm 2017. Nhân dân và chính quyền xã Tam Lãnh đã nhiều lần kiến nghị đẩy nhanh tiến độ đóng cửa mỏ, cải tạo, phục hồi môi trường. Tuy nhiên đến nay vẫn chưa thực hiện.

Xin chọn nhà đầu tư mới

Tháng 9-2020, khi tình hình tại mỏ vàng này còn quá ngổn ngang, tỉnh lại có công văn gửi Bộ TN-MT về việc đề nghị lựa chọn nhà đầu tư thăm dò, khai thác khoáng sản tại mỏ vàng Bồng Miêu. Tỉnh đề nghị bộ xem xét, báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép lựa chọn nhà đầu tư mới để thực hiện việc thăm dò, đánh giá trữ lượng còn lại, làm cơ sở cấp phép khai thác khoáng sản tại mỏ vàng Bồng Miêu thay vì quyết định đóng cửa mỏ.

Việc này nhằm tránh lãng phí khi sử dụng ngân sách để đóng cửa mỏ. Việc quản lý khoáng sản vàng trong thực tế chỉ thực sự hiệu quả khi có một doanh nghiệp được cấp phép đứng ra tổ chức, thăm dò, khai thác và quản lý mỏ, ngăn chặn được tình trạng khai thác khoáng sản trái phép, tránh thất thoát tài nguyên, tăng thu cho ngân sách nhà nước và giảm bớt kinh phí địa phương trong việc quản lý, bảo vệ khoáng sản.

Trước đó, tháng 8-2020, Văn phòng Chính phủ có công văn về việc thực hiện đề án đóng cửa mỏ vàng Bồng Miêu. Thực hiện chỉ đạo này, Bộ TN-MT rà soát đề án và các vấn đề liên quan, phối hợp với tỉnh để tổ chức đóng cửa mỏ khoáng sản này. 

Tháng 10-2020, Bộ TN-MT có công văn trả lời tỉnh Quảng Nam, rằng quy định tại điều 73 Luật khoáng sản năm 2010, mỏ vàng Bồng Miêu thuộc trường hợp phải đóng cửa mỏ do giấy phép khai thác khoáng sản đã hết hạn. Do tổ chức được cấp phép khai thác đã phá sản, việc thực hiện đóng cửa mỏ khoáng sản được thực hiện theo luật định.

"Vấn đề chọn nhà đầu tư thăm dò, khai thác tại mỏ vàng Bồng Miêu sẽ được xem xét sau khi hoàn thành việc đóng cửa mỏ theo quy định" - công văn nêu rõ.

Đóng cửa không phải là "xóa sổ" mỏ vàng

Công ty vàng Bồng Miêu đã lấy đi rất nhiều vàng, sau đó phá sản, để lại nhiều hệ lụy như nợ thuế, môi trường, tỉnh phải bỏ tiền để đóng cửa mỏ. Giờ chưa đóng cửa mỏ, vì sao tỉnh lại đề xuất cho nhà đầu tư khác thăm dò, khai thác?

Trao đổi với Tuổi Trẻ về vấn đề này, ông Hồ Quang Bửu - phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam - cho biết sắp tới Bộ TN-MT sẽ làm việc với tỉnh để gấp rút đóng cửa mỏ vàng Bồng Miêu. Theo quy định, khi không khai thác nữa thì phải đóng cửa mỏ vàng, nếu không sẽ gây khó khăn cho việc quản lý của địa phương.

Ông Bửu lý giải rằng thứ nhất do lâu đóng cửa mỏ, cho nhà đầu tư khác thăm dò, khai thác cũng sẽ là một giải pháp để ngăn chặn việc khai thác trái phép gây thất thoát tài nguyên nhà nước, khi có nhà đầu tư vào khai thác thì có thêm ngân sách nhà nước. Quả thực mỏ này còn, nhà đầu tư vào thì tỉnh được lợi, thậm chí sẽ chấm dứt được nạn khai thác vàng trái phép. "Việc đóng cửa mỏ không phải là đóng vĩnh viễn, là xóa sổ luôn mỏ vàng. Đây là tài nguyên thiên nhiên của đất nước, khi đóng cửa mỏ xong vẫn kêu gọi đầu tư được" - ông Bửu nói.

Được biết, ngày 19-11, UBND tỉnh Quảng Nam lại có công văn gửi Bộ TN-MT đề nghị đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhiệm vụ đóng cửa mỏ vàng Bồng Miêu.

TP.HCM: Từ 18-10 cấp hộ chiếu trở lại

TTO - Bắt đầu từ ngày 18-10, Phòng quản lý xuất nhập cảnh Công an TP.HCM nhận cấp hộ chiếu cho người dân tại trụ sở sau thời gian tạm ngưng do dịch bệnh.

3 giờ trước

Mở rộng đường BOT Hòa Lạc - Hòa Bình: Tỉnh muốn, bộ băn khoăn

TTO - UBND tỉnh Hòa Binh muốn mở rộng đường Hòa Lạc - Hòa Bình từ 2 lên 6 làn xe, rộng 80-110m. Còn Bộ Giao thông vận tải băn khoăn về những nội dung đề xuất chưa được pháp luật quy định.

3 giờ trước

Kiến nghị TP.HCM rà soát kỹ người chưa nhận được hỗ trợ để giải quyết thỏa đáng

TTO - Đó là đề nghị của Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM Tô Thị Bích Châu tại kỳ họp thứ 3, HĐND TP.HCM khóa X sáng 18-10.

3 giờ trước

Quốc hội rút ngắn thời gian họp để tạo điều kiện cho Chính phủ, địa phương chống dịch

TTO - Sáng 18-10, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ làm việc với Văn phòng Quốc hội và các cơ quan liên quan về việc chuẩn bị các điều kiện tổ chức kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV, dự kiến khai mạc ngày 20-10.

3 giờ trước

TP.HCM dừng tuyến liên tỉnh Đắk Lắk vì tài xế đón khách mắc COVID-19 dọc đường

TTO - Sở Giao thông vận tải TP.HCM cho biết tuyến xe khách liên tỉnh TP.HCM - Đắk Lắk phải tạm dừng sau 3 ngày hoạt động thí điểm do một nhà xe đón khách nhiễm COVID-19 dọc đường, không đảm bảo an toàn phòng dịch.

hôm qua

Thủ tướng: Các địa phương không được quy định trái với quy định của trung ương

TTO - Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh việc này khi chủ trì phiên họp trực tuyến của Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống dịch COVID-19 với các địa phương sáng 17-10.

hôm qua

Miền Trung 3 người chết và mất tích, mưa tầm tã kéo dài đến ngày mai

TTO - Dự báo mưa lớn ở các tỉnh Trung Bộ và Tây Nguyên còn kéo dài đến hết ngày 18-10, nhiều nơi đã ngập lụt cục bộ. Thủ tướng yêu cầu chủ động rà soát để tổ chức sơ tán khẩn cấp các hộ dân ở nơi ngập sâu, khu vực nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất.

hôm qua

Nước sông dâng nhanh, người dân ở Quảng Nam tất bật chạy tránh lũ

TTO - Mưa lớn kéo dài, các hồ thủy điện ở thượng nguồn cùng xả lũ khiến nước sông Vu Gia dâng nhanh, nhiều khu vực ở 'rốn lũ' huyện Đại Lộc, Quảng Nam ngập sâu trong nước lũ.

hôm qua